2025: Here comes the sun

Volgens het Ember-rapport ‘The year sunlight went global: how the Paris Agreement brought solar power to the world’ is 2025 het jaar waarin zonnestroom wereldwijd doorbreekt als snelst groeiende bron van elektriciteit in de wereldgeschiedenis. In tien jaar is het aandeel zonnestroom in de wereldwijde elektriciteitsopwek gestegen van 1% in 2015 naar 6,9% in 2024, en naar 8,8% in de eerste helft van 2025. De groei wordt gedomineerd door China, India en Brazilië, met als gevolg dat Europa en Nederland, ooit koplopers, zich opnieuw moeten positioneren in een snel globaliserende zonnestroomeconomie. 

Snellere groei dan ooit 
Het rapport laat zien dat zonnestroom de afgelopen tien jaar harder is gegroeid dan welke andere elektriciteitsbron ook in de geschiedenis. Belangrijke inzichten: 

• Het aandeel zonnestroom steeg van 1% van de wereldwijdeelektriciteitsopwekin 2015 naar 6,9% in 2024, en naar 8,8% in de eerste helft van 2025.
• De wereld bereikte in 2025 ongeveer 2,2 TW aan geïnstalleerd zonnevermogen, tien jaar eerder dan voorspellingen uit 2016.
• De uitrol overtrof eerdere verwachtingen door snelle kostendalingen, beleidsaanpassingen en grote opschaling van productie.

Europa verliest marktaandeel 
Sinds 2015 levert zonnestroom wereldwijd ongeveer tien keer zoveel elektriciteit als in 2015. Opkomende economieën, met name China, India en Brazilië, drijven een groot deel van de groei: samen zijn zij goed voor 60% van alle nieuw toegevoegd zonnevermogen sinds 2015, ongeveer 1 TW. 

Waar in 2015 nog 9 van de 10 landen met de grootste zonnecapaciteit OESO-lid waren, en OESO-landen toen 59% van de nieuwe zonnecapaciteit toevoegden, is het beeld omgeslagen. In 2024 viel het OESO-aandeel in nieuwe toevoegingen terug naar 26%, en komt ongeveer twee derde van de nieuwe zonnecapaciteit uit opkomende markten. Hierdoor verschuift het zwaartepunt van uitrol en schaal richting opkomende economieën. 

Voor Europa betekent dit: 

• De groei van zonnestroom is in toenemende mate een wereldwijde trend die door opkomende markten wordt gedragen.
• Europa opereert in een markt waarin China 80 tot 90% van de mondialezonne maakindustrie huisvest.
• Europa blijft een grote afzetmarkt, maar is minder bepalend voor prijs en beschikbaarheid dan in de beginfase van de uitrol. 

Wat betekent dit voor Nederland? 
Het rapport noemt Nederland niet expliciet, maar de internationale trends zijn rechtstreeks relevant. 

• Blijvende afhankelijkheid van mondiale ketens
  Omdat China 80 tot 90% van de mondiale zonne maakindustrie huisvest, blijven prijs en beschikbaarheid van PV hardware sterk door ontwikkelingen in China en Azië beïnvloed. 

• Europese productiecapaciteit blijft strategisch belangrijk
  De export van Chinese PV producten, panelen, cellen en wafers, steeg in 2024 tot bijna 350 GW, gemeten als productvolume in vermogensequivalent. Dit onderstreept de schaal van China’s positie in de zonne maakindustrie, en daarmee het strategische belang van Europese plannen voor eigen productie van PV hardware. 

• Nederlandse projecten blijven concurrerend
  De grafiek op pagina 3 laat zien dat zonnestroom sinds 2015 de grootste bijdrage levert aan de extra wereldwijde elektriciteitsopwek, uitgedrukt in TWh. De grafiek op pagina 6 laat zien dat het aandeel zonnestroom in de totale elektriciteitsopwek structureel oploopt, uitgedrukt in procent. Dit bevestigt dat de wereldwijde marktcontext voor zonne projecten structureel groeit, binnen een snel veranderende wereldmarkt. 

• Investeren in netcapaciteit en flexibiliteit is urgent
  Volgens Ember is zonnestroom op koers om een dominante rol te krijgen in de mondiale elektriciteitsopwek. De volgende fase draait om betrouwbaarheid, met opslag en uitgebreide netten om overvloed om te zetten in leveringszekerheid.  Voor Nederland betekent dit dat we sneller moeten investeren in opslag en het elektriciteitsnet, en de regels en prikkels in de markt zo moeten aanpassen dat bedrijven en consumenten worden beloond als ze stroom kunnen opslaan, verplaatsen in de tijd of flexibel gebruiken. Zo halen we het maximale uit zonnestroom, ook op momenten dat de zon niet schijnt. 

Conclusies 
Volgens Ember ligt de wereld op koers om 5,5 TW aan geïnstalleerd zonnevermogen in 2030 te halen, in lijn met de COP28-afspraak om hernieuwbare energie te verdrievoudigen. De volgende stap is het betrouwbaar maken van die schaal, via opslag en uitgebreide netten. 

 Voor Nederland en Europa geldt daarmee: 

• Zonnestroom groeit door richting een dominante rol in de mondialeelektriciteitsopwek.
• Opslag en flexibiliteit worden bepalend voor betrouwbaarheid.
• Wie investeert in productie, netwerken en systeemintegratie, blijft relevant in een markt die steeds globaler wordt.