5 vragen aan Wijnand van Hooff in aanloop naar Solar Solutions

Negatieve stroomprijzen, netcongestie, opslag, conversie en slimme sturing: de energiemarkt verandert in hoog tempo. Wat betekent dit voor de zonne-energiesector en voor de keuzes die bedrijven en overheden moeten maken? In aanloop naar Solar Solutions Amsterdam stellen we daarover vijf vragen aan Wijnand van Hooff, algemeen directeur van Holland Solar. 

We moeten stoppen met denken in losse installaties en ontwerpen met het nieuwe energiesysteem als uitgangspunt. Alleen dan kunnen we netcongestie goed aanpakken én de energietransitie versnellen. Uitstel maakt het geheel alleen maar trager en duurder.

1.    Wat zie jij als de belangrijkste veranderingen in de zonne-energiesector in 2026 en hoe kunnen bedrijven en overheden daarop inspelen?   
“We moeten stoppen met denken in losse installaties en ontwerpen met het nieuwe energiesysteem als uitgangspunt. Dus niet: hoeveel panelen leg je neer? Maar: wat is jouw verbruiksprofiel, wanneer wek je jouw zonnestroom op, en hoe kun je die stroom zo goed mogelijk zelf gebruiken? En wat kun je vervolgens slim sturen, opslaan, converteren of op een later moment leveren? Kortom: hoe past jouw opwek in het energiesysteem? 

De impact van wat we als sector de afgelopen jaren hebben gedaan zie je nu terug in een paar grote ontwikkelingen: sterke prijsschommelingen op piekmomenten, netcongestie waardoor aansluiten en terugleveren niet meer vanzelfsprekend is, en opslag, conversie en energiemanagement die snel volwassen worden en inmiddels cruciaal zijn om het systeem stabiel te houden. 

Voor bedrijven betekent dit dat ontwerpen en businesscases veranderen. ‘Plaatsen en terugleveren’ is niet meer voldoende. Je moet vanaf het begin kijken naar eigen verbruik, flexibiliteit, opslag en conversie, energiemanagement en contractvormen die passen bij grilligere prijsprikkels. Voor de overheid betekent dit: beleid dat de maatschappelijk meest wenselijke oplossingen mogelijk maakt, met duidelijke spelregels voor flexibiliteit en ruimte voor hybride projecten. En vooral: stabiel beleid, zodat investeerders durven doorpakken. 

Als je stroomproductie slim koppelt aan de vraag naar stroom en opslag en conversie goed inzet, dan is zonne-energie niet het probleem, maar juist een belangrijk deel van de oplossing voor netcongestie.” 

2.    Als je één onderwerp zou mogen kiezen waar het aankomende kabinet dit jaar een besluit over moet nemen, wat zou dat dan zijn, en waarom juist dit?  
“Als sector willen we heel graag integraal nationaal energiebeleid, gebaseerd op een duidelijke visie op hoe ons energiesysteem er straks uit moet zien. Dat beleid behandelt vraagsturing, energieproductie, opslag, conversie en netbeheer niet los van elkaar, maar als één geheel. 

Met systeemintegratie is op dit moment de grootste versnelling te halen. We kunnen echt sneller vooruit als projecten niet meer worden gezien als losse opwekinstallaties, maar als onderdeel van een slim energiesysteem. Dat helpt bij netcongestie, betaalbaarheid, investeringszekerheid en het tempo van de verduurzaming. 

Wat daarvoor nodig is, is consistent beleid dat flexibiliteit beloont in plaats van afremt, en besluitvorming versnelt rond netuitbreiding en lokale energiehubs. Het risico van uitstel is groot: dan blijven we hangen in een oud model terwijl de markt klaar is voor de volgende stap. Dat maakt de transitie niet makkelijker of goedkoper, maar trager en duurder.” 

Wellicht moeten we de netbeheerder of de gemeente andere vragen stellen. Niet: ‘Wanneer krijgen we meer capaciteit?’, maar: ‘Welke flexibiliteitsoplossingen maken de gewenste aansluiting wél haalbaar?

 3.    Waar zou je ieders aandacht op willen vestigen tijdens Solar Solutions (een innovatie, een praktijkles en een misverstand dat je graag uit de wereld helpt?)
“Als je de combinatie van zon, wind en opslag en slim energiemanagement als vertrekpunt neemt bij het ontwerpen van hardware, software en aansturing, dan maak je het verschil in de businesscase én in wat een project bijdraagt aan het energiesysteem. 

De belangrijkste praktijkles is : begin bij de vraagkant. Niet eerst een klassiek ontwerp maken en daarna kijken of sturing of opslag er nog bij kan. De eerste vragen moeten zijn: wat is het verbruiksprofiel, wat kan lokaal gebruikt worden, wat zijn de netbeperkingen, en welke flexibiliteitsopties verbeteren zowel het project als het systeem? Projecten worden beter als ontwikkelaars, installateurs, gebruikers, netbeheerder en gemeente vanaf het begin samenwerken. 

Een misverstand dat ik graag uit de wereld help, is dat zonne-energie de oorzaak zou zijn van netcongestie en onbalans. De werkelijkheid is dat zonne-energie onze elektriciteitsvoorziening goedkoper en schoner heeft gemaakt.” 

4.    Zon, wind en opslag worden steeds meer de ruggengraat van het nieuwe energiesysteem. In hoeverre zoeken Holland Solar, NedZero en ESNL hierin de samenwerking op en op welke thema’s levert dat het meeste op? 
“Juist omdat zon, wind en opslag elkaar versterken, zoeken Holland Solar, NedZero en ESNL steeds nadrukkelijker de samenwerking op. We hebben een gedeeld belang: een energiesysteem dat schoon, betaalbaar, betrouwbaar én geopolitiek verstandig is. 

Zon en wind vullen elkaar aan, maar vragen allebei om transportcapaciteit, slimme inpassing en flexibiliteit. Gezamenlijk optrekken richting overheid en netbeheerders maakt de boodschap sterker en consistenter. Hetzelfde geldt voor opslag: dat is geen ‘sectoroplossing’, maar een systeemoplossing. 

Daarnaast hebben we een gezamenlijke agenda op vergunningen en doorlooptijden. Onduidelijke regels, lange procedures en stapeling van eisen drukken de investeringsbereidheid. Samen pleiten voor voorspelbare besluitvorming en uitvoerbaarheid helpt. 

De energietransitie wordt uiteindelijk lokaal uitgevoerd. Gemeenten, omwonenden en bedrijven hebben behoefte aan duidelijk en consistent beleid over ruimtegebruik, netimpact en lokale randvoorwaarden. Daarin kunnen we samen veel meer betekenen dan ieder apart.” 

5.     Wat wil je dat bezoekers na Solar Solutions ‘morgen anders’ gaan doen? 
“Ik hoop vooral dat bezoekers morgen gaan systeemdenken in plaats van productdenken. Dus: opslag en slimme sturing standaard meenemen in de projectscope, in plaats van het later als optie erbij te zetten. Baseer de businesscase niet alleen op productie en teruglevering, maar ook op vraagsturing, opslag en conversie, en op het kunnen verschuiven van levering naar momenten dat de stroom echt waarde heeft. Dat vraagt dat je in de ontwerpfase al de relevante partijen aan tafel hebt. 

En durf andere vragen te stellen aan netbeheerders. Niet: ‘Wanneer krijgen we meer capaciteit?’, maar: ‘Welke flexibiliteitsoplossingen maken deze aansluiting wél haalbaar?’ 

Als bezoekers dat meenemen, dan is Solar Solutions niet alleen een beurs vol innovaties, maar ook echt een versneller van betere projecten.”