CE Delft en Generation Energy hebben het rapport ‘Hernieuwbare opwek op land – Mogelijke ontwikkelpaden richting 2040’ gepubliceerd. Daaruit blijkt dat richting 2040 een forse groei van hernieuwbare elektriciteitsopwek op land nodig is. Door de toenemende elektriciteitsvraag en de noodzaak om de uitstoot van de elektriciteitssector te verlagen, adviseren de onderzoekers het kabinet om daar stevig op in te zetten. Holland Solar en NedZero zijn blij dat de noodzaak van hernieuwbare opwek op land wordt erkend in het onderzoek. In tijden van stijgende energieprijzen en grote afhankelijkheid van het buitenland op het gebied van energie is het belangrijk om de uitrol van wind- en zonne-energie te versnellen.
Paul Stockmann, branchespecialist hernieuwbaar op land bij Holland Solar en NedZero:
De komende decennia staat Nederland voor een enorme opgave: de elektriciteitsvraag groeit hard, terwijl de uitstoot drastisch omlaag moet. Voor een toekomstbestendig energiesysteem is een forse doorgroei van wind- en zonneprojecten op land noodzakelijk. Het is nu aan het kabinet om de regie te nemen en duidelijke keuzes te maken om de uitrol te stimuleren.
Verschillende ontwikkelpaden
De doorgroei van hernieuwbare elektriciteitsopwek op land is van groot belang. Die draagt bij aan minder uitstoot, minder afhankelijkheid van energie-import en een lagere energierekening. Daarmee is hernieuwbare opwek op land een verstandige keuze.
Het rapport verkent verschillende ontwikkelpaden, van wind op land bij bedrijventerreinen tot zonvolgende agri-PV. Deze archetypen zijn geanalyseerd vanuit drie perspectieven: netinpassing, ruimte-efficiëntie en maatschappelijke kosten. De resultaten laten zien dat zonne-energie en windenergie in veel scenario’s sterk moeten doorgroeien.
Beleidsaanbevelingen uit het rapport
Op basis van de bevindingen doen de onderzoekers zes aanbevelingen:
No regrets en gerichte opgave
Het rapport benoemt ook verschillende 'no-regret'-opties: toepassingen die vanuit netinpassing, ruimtegebruik en maatschappelijke kosten gunstig uitpakken. Daaronder vallen zon op daken, windenergie bij bedrijventerreinen en repowering van bestaande windparken. Dat zijn logische stappen die snel verder kunnen worden gebracht.
Uit het CE Delft onderzoek blijkt dat inzet op zon op grote daken een no-regret optie is, omdat het opwek combineert met lokale afname en dus helpt netcongestie te verminderen. Nederland dreigt echter een enorme kans te missen om dit te realiseren, door de weinig ambitieuze implementatie van de EPBD. Het ministerie van VRO moet dus nú in actie komen en alle overmatige uitzonderingsgronden uit het implementatievoorstel van de EPBD verwijderen.
Uitsluitend ‘no-regret’-opties zijn echter niet voldoende. Ook al is de potentie van de ontwikkelpaden groot, er zijn talloze redenen waarom projecten niet van de grond komen. Zo blijf je bij zon op daken afhankelijk van de investeringsbereidheid van bedrijven en huiseigenaren. Nederland heeft niet de luxe om toepassingen op voorhand uit te sluiten, zoals zonneparken en windparken op land. Die kunnen, mits goed ingepast, ook bijdragen aan andere maatschappelijke opgaven, zoals natuurherstel. Zonvolgende agri-pv en natuurinclusieve zonneparken zijn in dat verband kansrijke opties. Holland Solar en NedZero roepen daarom op: zet hoog in op opwekdoelen en zet in op meerdere ontwikkelpaden en toepassingen.
Keuzes vertalen in beleid
Holland Solar en NedZero roepen het kabinet op om deze inzichten snel te vertalen in concreet beleid. Zonder duidelijke randvoorwaarden, ruimtelijke sturing en passende instrumenten blijven noodzakelijke projecten steken. Voor verdere groei van wind op land, zon op dak en land, opslag en flexibiliteit is consistent beleid nodig, met duidelijke keuzes en een doelgerichte uitvoering.
Klik hier voor het volledige rapport.