Handreiking Agri-PV overhandigd aan Kamerleden: behoud landbouw, versnel de energietransitie

Vandaag heeft Holland Solar de petitie “Behoud landbouw, versnel de energietransitie: combineer zonnepanelen en landbouwgrond met agri-PV” en de bijbehorende handreiking agri-PV overhandigd aan Henk Jumelet (CDA), Sjoukje van Oosterhout (GroenLinks - PvdA), André Flach (SGP), Henk Vermeer (BBB), Felix Klos (D66), Alisha Müller (VVD) en Pieter Grinwis (ChristenUnie). Met deze petitie vraagt de sector om duidelijke beleidskaders die landbouw en zonne-energie op hetzelfde land mogelijk maken.  

Agri-PV biedt oplossingen voor urgente uitdagingen: het verlagen van de afhankelijkheid van energie uit het buitenland, slimmer omgaan met schaarse ruimte en het versterken van een toekomstbestendige landbouwsector. Toch lopen veel boeren, ontwikkelaars en vergunningverleners tegen onduidelijkheid en een gebrek aan beleid aan, waardoor de uitrol van agri-PV-projecten in Nederland stokt. 

Om agri-PV te stimuleren is beleidsmatige sturing nodig die de verbinding legt tussen ruimtelijke ordening, energiebeleid en landbouwbeleid. Eerder riepen Holland Solar, LTO Nederland, Natuur & Milieu, de Natuur en Milieufederaties, Nederlandse Vereniging Duurzame Energie en Energie Samen hier al gezamenlijk toe op. Met de handreiking wordt deze oproep door Holland Solar verder onderbouwd. 

Agri-PV is een innovatieve oplossing waarbij agrarische activiteiten worden gecombineerd met duurzame elektriciteitsopwekking via zonnepanelen op hetzelfde perceel. De zonnepanelen worden zo geplaatst dat de oorspronkelijke landbouwfunctie behouden blijft. 

Nieuwe kansen voor agrariërs 

De Nederlandse landbouwsector bevindt zich momenteel in een periode van verandering en onzekerheid. Agrariërs staan door stijgende operationele kosten, fluctuerende grondstofprijzen en steeds volatielere afzetmarkten voor grote economische uitdagingen. Agri-PV kan op verschillende manieren meer financiële ruimte bieden: 

• Agrariërs en grondeigenaren kunnen hun inkomstenbronnen diversifiëren met minimale impact op ruimtegebruik. 

• Inkomsten uit agri-PV kunnen bijdragen aan investeringen in landbouwtransities, zoals natuurinclusieve of klimaatneutrale landbouw. 

• Installaties kunnen gewassen beschermen tegen extreme weersomstandigheden zoals droogte, hitte, hagel en harde wind. 

• De systemen kunnen bijdragen aan beter waterbeheer, bijvoorbeeld door minder verdamping en efficiënter gebruik van regenwater. 

• Door lokaal duurzame energie op te wekken verlagen agrariërs hun energiekosten en worden zij minder kwetsbaar voor schommelingen op de energiemarkt. 

Slim omgaan met ruimte en energie-onafhankelijkheid vergroten 

Agri-PV biedt niet alleen kansen voor agrariërs, maar ook oplossingen voor bredere uitdagingen waar Nederland voor staat. In 2025 was meer dan 67% van het Nederlandse energiesysteem afhankelijk van geïmporteerde energiebronnen zoals LNG, olie en steenkool. Zonder uitbreiding van duurzame energie uit eigen land zal deze afhankelijkheid verder toenemen. Tegelijkertijd maken geopolitieke spanningen duidelijk hoe belangrijk het is dat Nederland kan vertrouwen op duurzame energie van eigen bodem. 

Daarnaast staat Nederland voor meerdere ruimtelijke opgaven tegelijk. Woningbouw, defensie, natuurherstel, landbouwtransitie en de energietransitie vragen allemaal om ruimte, terwijl die ruimte schaars is. Hierdoor groeit de behoefte aan oplossingen die verschillende functies slim combineren. Agri-PV maakt multifunctioneel ruimtegebruik mogelijk door landbouw en energieopwekking op hetzelfde perceel te integreren. 

Het potentieel voor agri-PV in Nederland is aanzienlijk. Als slechts 1% van de Nederlandse landbouwgrond wordt gecombineerd met zonne-energie, kan dat naar schatting ongeveer 15,4 GWp aan zonnevermogen opleveren, goed voor ongeveer 16,7 TWh per jaar aan duurzame elektriciteit. Oftewel: voldoende stroom om ongeveer 75% van de Nederlandse huishoudens van stroom te voorzien.

Handreiking voor beleid 

De handreiking beschrijft hoe beleid voor agri-PV in Nederland kan worden ontwikkeld en toegepast. Het document bevat een duidelijke definitie en randvoorwaarden voor kwalitatief goede projecten, zoals het behoud van een permanente agrarische functie. Daarnaast worden verschillende technische concepten toegelicht, waaronder zonvolgende, verticale en verhoogde systemen. 

Ook gaat de handreiking in op financiële en regelgevende knelpunten, bijvoorbeeld rond subsidieregelingen, landbouwbeleid en fiscale kaders. Tot slot bevat het document concrete beleidsaanbevelingen aan het Rijk, provincies en gemeenten om agri-PV-projecten mogelijk te maken en op te schalen, bijvoorbeeld via duidelijke beleidskaders, aangepaste subsidieregelingen en ruimte voor pilots en tenders. 

Met deze petitie en handreiking roept Holland Solar beleidsmakers op om duidelijke randvoorwaarden te creëren, zodat agri-PV kan bijdragen aan een toekomstbestendige landbouw, een versnelde energietransitie en efficiënter gebruik van de schaarse ruimte in Nederland. 

Download de handreiking agri-PV hier!

Behoud landbouw, versnel de energietransitie: combineer zonnepanelen en landbouwgrond met Agri-PV.