Nold Jaeger, directeur beleid Holland Solar en NedZero:
“Het Wennink rapport heeft veel aandacht voor zonne-energie als essentiele technologie voor het behoud van onze welvaart. Het rapport benadrukt het belang van een Nederlandse industrie die in staat is om weer zelf essentiële grondstoffen, zoals silicium te winnen, maar deze ook weten te verwerken tot eindproducten zoals zonnepanelen. Wennink haalt meermaals de enorme kostendaling van zon en batterijen als voorbeeld voor veel andere technologieen aan. Holland Solar onderschrijft dit belang en is trots op consortia zoals SolarNL of het bedrijf Resilicon dat deze maakindustrieketen weer terug binnen onze landsgrenzen probeert te halen.
Zonne-energie en batterijen voorbeeld voor maakindustrie
Het rapport gaat uitgebreid in op de snelle kostendaling van de afgelopen tien jaar voor zonne-energie en batterijen zijn volgens het rapport met 90% in prijs gedaald, en dit laat zien hoe innovatie opschaling mogelijk kan maken. Het recente rapport van Bloomberg laat zien dat de kosten voor batterijen alleen al dit jaar met 9% zijn gedaald.
Dat investeren in de maakindustrie voor groene producten topprioriteit heeft komt goed in het rapport naar voren. Holland Solar is verheugd dat de nadruk daarbij ook ligt op een ketenbenadering.
Het rapport benadrukt dat kritieke grondstoffen, waaronder silicium en lithium, essentieel zijn voor onder andere zonnecellen en batterijen, en dat de afhankelijkheid van China voor een deel van deze ketens groot is. Daarom benoemt het rapport het belang van opbouw van productie en recyclingcapaciteit en van strategieën om afhankelijkheden te verkleinen, onder meer via circulariteit en het creëren van wederzijdse strategische afhankelijkheden.
In Nederland zijn onder andere Solar NL en Stichting OPEN al vergevorderd in het vergroten van onze productie- en recyclingcapaciteit voor zonnepanelen en batterijen. We zijn er alleen nog niet.
Opwek, opslag en flexibiliteit: randvoorwaarde voor groei
De centrale boodschap is dat de energietransitie en dus het voorzien van goedkope, betrouwbare en groene stroom aan de rest van de economie niet alleen draait om meer duurzame opwek, maar om een systeemaanpak met gelijktijdige investeringen in infrastructuur, flexibiliteit, besparing en leveringszekerheid.
Het rapport schetst netcongestie als nationale crisis, met meer dan 14.000 bedrijven en organisaties die wachten op een elektriciteitsaansluiting, en wachttijden die voor grote aansluitingen op het hoogspanningsnet kunnen oplopen tot acht tot twaalf jaar. Rapporten zoals dat van Eqolibrium benadrukken de kansen die opwekken op plekken waar vraag naar stroom is zoals met zon- en windparken een concrete uitweg uit de wachtrij biedt.
Het rapport noemt meerdere hefbomen om sneller ruimte te creëren binnen het bestaande net. Nederland hanteert volgens het rapport zeer hoge stabiliteitseisen, waardoor netten gemiddeld maar 30 procent worden benut, en een beperkte verlaging van die eisen kan direct ruimte opleveren. Ook pleit het rapport voor meer sturing op flexibiliteit, zoals het Zeeuwse voorbeeld waarin TenneT en Air Liquide het verbruik spreidden, waardoor de wachtlijst voor aansluitingen in Zeeland volgens het rapport met 87 % afnam. Dit zijn punten die Holland Solar zeer onderschrijft.
Bijdrage aan de nieuwe economie van zon en batterijen wordt onderschat
Volgens het rapport heeft zonne-energie in Nederland relatief beperkte potentie vanwege het ruimtebeslag. Holland Solar deelt deze conclusie niet. Ruimtelijk gezien is er meer dan genoeg potentieel om onze energievoorziening voor een zeer groot deel op zonnestroom te laten draaien. Eerder concludeerde onderzoekers in opdracht van de Topsector Energie al dat "het ruimtelijk potentieel [...] voldoende is om een groot deel van de opwek te kunnen herbergen bij een opgave van 70 TWh/jr en ook bij een grotere opgave van 200 TWh/jr in 2050. "
Voor piekbelasting en systeemstabiliteit pleit het rapport voor een pragmatische aanpak. Het rapport stelt dat gascentrales op strategische locaties op de middellange termijnperspectief moeten krijgen, totdat batterijtechnologie ver genoeg is om piekbelasting op te vangen. Wij zijn ervan overtuigd dat met de exponentiële groei van batterijen er veel sneller meer flexibiliteit in het systeem gecreëerd kan worden en we dus ook sneller naar een gedecarboniseerde elektriciteitsvoorziening. Een goed ingerichte capaciteitsmarkt, een instrument dat volgens het rapport in vrijwel heel Europa bestaat, maar nog niet in Nederland, kan om tot dat doel te komen, zoals Wennink ook stelt, een rol in spelen.
Bron:
Peter Wennink, De route naar toekomstige welvaart, een sterk Nederland in een relevant Europa, Rapport Wennink, 12 december 2025.
