KEV 2025: zonne-energie groeit maar staat onder druk

Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) publiceerde vandaag op Prinsjesdag de Klimaat- en Energieverkenning 2025. De KEV bevestigt wat de sector al langer ziet: met het huidige beleid halen we de klimaatdoelen niet. Het perspectief op een (bijna) CO₂-vrije elektriciteitsvoorziening in 2035 blijft haalbaar, maar de uitvoering stokt. Zonder investeringszekerheid verliezen we tempo, banen en leveringszekerheid — terwijl betaalbare, betrouwbare groene energie essentieel is voor onze economie en strategische autonomie.  

Het PBL stelt, zoals Holland Solar ook al eerder concludeerde op basis van het CBS, dat we in Nederland nog nooit zo afhankelijk zijn geweest van het buitenland voor onze energie als nu. Gelukkig kunnen we, met de juiste beleidskeuzes onze afhankelijkheid weer verkleinen. Dan moeten we wel de uitrol van onder andere zonne-energie versnellen. In 2030 zouden we dan het sluiten van de gaswinning in Groningen, en onze stijgende energieafhankelijkheid, gecompenseerd kunnen hebben met zon, wind en opslag. Dat vraagt wel om nieuw beleid.  

Zonne-energie. Richting 2030 blijft zon groeien, maar de motor sputtert.  De particuliere markt remt af door het beëindigen van salderen vanaf 2027 en de politieke discussie die voorafgaand aan dit besluit gespeeld heeft. Zonne-energie blijft een goede investering voor huishoudens. Een kWh zonnestroom kost een gemiddeld huishouden euro 0,05 kWh als investering, maar voorkomt het inkopen van een kWh voor euro 0,25 kWh.  

Ook zien we positieve signalen bij de daken van bedrijven en instellingen (zogenoemd C&I-segment) en geselecteerde grondgebonden projecten met PPAs of eigen verbruik. Hier gaat de transitie gewoon door. 

Tegelijkertijd verslechteren veel businesscases door veel uren met (zeer) lage of negatieve prijzen wat leidt tot toenemende curtailment (het uitzetten van een productie-installatie). Dat is op zichzelf geen probleem, maar het vereist wel een andere manier van denken. Batterijen en direct verbruik op locatie worden steeds belangrijker.  Daarnaast blijft netcongestie een structurele beperkende factor; projecten met co-locatie van opslag of sturing op eigen verbruik krijgen daardoor relatief voordeel.  Conclusie: zon blijft cruciaal voor het hernieuwbare aandeel tot 2030, maar vraagt nú om voorspelbare inkomsten, ruimte op het net en snelle uitrol op daken. 

Aanvullend beleid en budget: wat nu nodig is 

• Reserveer contract for difference (CfD)-budget en volumes (vanaf 2027) voor zon (en wind op land), met duidelijke jaarlijkse budgetten én bandbreedtes voor de CfD-prijs, zodat financiers weer doorrekenen en het pijplijnrisico daalt. 

• Overbrugging tot CfD’s . Trek de SDE++ door tot de introductie van een CfD. Zo behouden we een stabiele pijplijn.  

• PPA-garantiefonds. Dek tegenpartijrisico’s af en maak standaard-PPA’s bankable. Met ruim 80 miljoen euro aan garanties kan ruim 4 miljard euro aan private investeringen  in zon en wind worden ontgrendeld. 

• Benut grote daken maximaal. Verhoog de nieuwe daknorm substantieel en maak “zon-op-dak tenzij” de standaard bij nieuwbouw en grote renovaties. Combineer dit met fiscale prikkels voor eigen verbruik, slimme sturing en batterijen. 

• Neem regie op de uitrol van energieopslag: veranker de rol van energieopslag met een concrete opslagambitie in programma's zoals het Nationaal Plan Energiesysteem. Maak daarnaast werk van een Nationaal Programma Energieopslag waarin afspraken worden gemaakt over tarieven, locaties en contracten en vergoedingen voor opslag.   

• Zonmix verbreden. Maak ruimte voor zon op infrastructuur (geluidsschermen, parkeerterreinen/carports, waterzuiveringen), bij grote energieverbruikers, in combinatie met agricultuur en zon op water op een ecologische en ruimtelijk passende manier. 

“De snelste megawatts liggen op onze daken. Verhoog de nieuwe normering voor grote daken zodat we geschikte daken standaard vol leggen. In combinatie met CfD-budget en een PPA-garantiefonds blijft de investeringspijplijn voor zon vol en verlagen we de energierekening voor bedrijven.”

- Wijnand van Hooff